විකිරණ පිළිකා වේදයේ උපතට මඟ පෑදූ “අහඹු පිළිස්සීම”

ප්‍රියංග රත්නායක මහතා - නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ (ප්‍රවර්ධන)

1901 අප්‍රේල් මාසයේ එක්තරා දිනක, ප්‍රංශ ජාතික භෞතික විද්‍යාඥ හෙන්රි බෙකරල් (Henri Becquerel) පැරිස් නුවර වීදි ඔස්සේ දේශන ශාලාවක් වෙත පියමැන ගියේය. ඒ වන විට ඔහුගේ කබා සාක්කුවේ තිබූ කුඩා වීදුරු නලයක් තමාගේ ජීව විද්‍යාත්මක පටකවලට බලපෑම් කරමින් පවතින බව ඔහු මොහොතකටවත් දැන සිටියේ නැත. මීට වසර පහකට පෙර, විකිරණශීලීතාව (radioactivity) ලොවට හෙළි කරමින් ඔහු ඉතිහාසයට එක් වී තිබුණද, මෙම නොපෙනෙන කිරණ ස්පර්ශ කිරීමෙන් ශරීරයට කිසිදු හානියක් සිදු නොවන බව එකල විද්‍යාඥයෝ තරයේ විශ්වාස කළහ. නමුත් ඔහුගේ සම මත ඇති වූ එක් සදාකාලික කැළලක්, මානව වෛද්‍ය විද්‍යාවේ අනාගතය මුළුමනින්ම උඩුයටිකුරු කිරීමට සමත් විය.

පැය හයක වැරදීමක්

තම දේශනයට පැමිණෙන පිරිසට විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යවල ගුණාංග ප්‍රායෝගිකව පෙන්වීම සඳහා, බෙකරල් සිය සමීපතම සගයන් වූ මාරි කියුරි සහ පියරේ කියුරි (Marie and Pierre Curie) යුවළගෙන් ඉහළ සාන්ද්‍රණයකින් යුත් රේඩියම් ලවණ සාම්පලයක් ඉල්ලාගෙන තිබුණි. ඔහු එම කුඩා වීදුරු නලය තමාගේ කබා සාක්කුවේ දමාගත් අතර, එය පැය හයකට ආසන්න කාලයක් ඔහුගේ පපුවට ස්පර්ශ වෙමින් පැවතුණි. කිසිදු රස්නයක්, කැසීමක් හෝ අපහසුවක් නොදැනුණු එම මොහොතේ, ඒ නොපෙනෙන කිරණ දැඩි නිශ්ශබ්දතාවයක් මධ්‍යයේ තමන්ගේ විනාශකාරී කාර්යය ඉටු කරමින් තිබුණි.

“බෙකරල් පිළිස්සීම” සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ලැබුණු පළමු සාක්ෂිය

මෙම නොපෙනෙන ප්‍රහාරයේ ප්‍රතිඵල මතු වීමට සති දෙකකට ආසන්න කාලයක් ගත විය.

මුලින්ම පපුවේ ඇති වූ සුළු රතු පැහැය, වේගයෙන් දැඩි දැවිල්ලක් සහිත තුවාලයක් (ulcerating sore) බවට පත් විය.
රේඩියම් නලය තිබූ ස්ථානයේම, එහි හැඩයටම සම බිබිලි දමා තිබුණි.

පුදුමයටත් කනස්සල්ලටත් පත් වූ බෙකරල්, පැරිස් නුවර සුප්‍රකට චර්ම රෝග විශේෂඥයෙකු වූ අර්නස්ට් බෙස්නියර් (Ernest Besnier) හමු විය. එහිදී, මෙම දරුණු පටක හානිය රේඩියම් නලයෙන් නිකුත් වූ නොපෙනෙන කිරණවල සෘජු ප්‍රතිඵලයක් බව ඔවුහු තහවුරු කර ගත්හ. විද්‍යාත්මක ලෝකය තුළ “බෙකරල් පිළිස්සීම” (Becquerel Burn) ලෙස ශීඝ්‍රයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ මෙය, විකිරණ හේතුවෙන් මිනිස් සමට සිදු වූ හානියක් වාර්තාගත වූ ලොව පළමු අවස්ථාවයි. විකිරණශීලී කිරණවලට සජීවී මිනිස් සෛල විකෘති කිරීමට සහ ඒවා ප්‍රචණ්ඩ ලෙස විනාශ කිරීමට තරම් ප්‍රබල ශක්තියක් ඇති බව ලොවට හෙළි වූයේ එලෙසිනි.

පියරේ කියුරිගේ නිර්භීත අත්හදා බැලීම

මෙම පුවත පියරේ කියුරිගේ කන වැකුණු වහාම, තමාද හවුල් වී සොයාගත් මූලද්‍රව්‍යයේ ජීව විද්‍යාත්මක බලය ගැන ඔහු තුළ දැඩි කුතුහලයක් ඇති විය. ඒ පිළිබඳව තමාගේම ශරීරය යොදාගෙන අත්හදා බැලීමට තීරණය කළ පියරේ, රේඩියම් සාම්පලයක් අඩංගු නලයක් එක දිගට පැය දහයක් තමාගේ අතේ බාහුවක බැඳ තබා ගත්තේය. ඉන්පසුව ඇති වූ පිළිස්සීම, සම ගැලවී යාම සහ ඉතා සෙමින් සිදු වූ සුව වීමේ ක්‍රියාවලිය සති කිහිපයක් තිස්සේ ඔහු ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස ලේඛනගත කළේය.

නූතන විකිරණ පිළිකා වේදයේ උපත

මෙම පරීක්ෂණ ඔස්සේ කියුරි යුවළ පෙරළිකාර නිගමනයකට එළඹුණහ:
“විකිරණ සතුව නිරෝගී මිනිස් පටක විනාශ කිරීමේ භයානක බලයක් ඇත්නම්, රෝගී වූ පටක (පිළිකා සෛල) විනාශ කිරීම සඳහා එය ආයුධයක් කර ගත නොහැකිද?”

මෙම සුවිශේෂී සිතුවිල්ලත් සමඟ විකිරණශීලීතාව හුදෙක් භෞතික විද්‍යාත්මක සංසිද්ධියකින් ඔබ්බට ගොස් වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක විප්ලවයක් බවට පරිවර්තනය විය. වසර කිහිපයක් ඇතුළත, අර්බුදකාරී පිළිකා ගැටිති (malignant tumors) හැකිලීම සඳහා රේඩියම් ශරීරගත කිරීම ආරම්භ වූ අතර, එමඟින් ‘බ්‍රැකිතෙරපි’ (brachytherapy) ප්‍රතිකාර ක්‍රමය බිහි විය. මෙය අද අප දකින නූතන විකිරණ පිළිකා වේදයට (radiation oncology) ශක්තිමත් පදනමක් දැමීය.

හෙන්රි බෙකරල්ගේ සාක්කුවේ අමතක වූ ඒ කුඩා වීදුරු නලය මුලින් වේදනාකාරී වැරදීමක් වූවද, අද වන විට ලොව පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත පිළිකා රෝගීන්ගේ ජීවිත බේරා ගන්නා වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ප්‍රාතිහාර්යයක දොරටු විවෘත කිරීමට එය සමත් විය.